آرزوهای نجیب

پیوندها

کلیشه‌ها رو بکشیم

دوشنبه, ۲۰ فروردين ۱۳۹۷، ۰۱:۰۰ ب.ظ

مرحوم ابولحسن نجفی از اعضای فرهنگستان، در زمان حیاتش یه تحقیق جالب کرده بود. ایشون در این پژوهش، به این نتیجه رسیده بود که اهل‌رسانه و مطبوعات ما تنها با ۷۰۰لغت تمام مطالب علمی، ادبی، هنری، داستانی و غیر داستانی خودشون رو بیان می‌کنند.

این یعنی یه فاجعۀ بزرگ برای اهل مطبوعات و رسانه. این یعنی فقر زبانی. یعنی کلمه و لغت بلد نیستند و در چنته ندارند که ازش استفاده کنند.

جالب اینجاست که بعد در یک تحقیق دیگه و بعد از حذف کلمات تکراری نشون دادند که فردوسی در شاهنامۀ خودش بیش از ۸۰۰۰(هشت‌هزار) کلمه استفاده کرده.

حیرت‌انگیز نیست؟ ۸۰۰۰ کلمه!

یکی از راهکارهای اینکه تعداد لغاتمون رو افزایش بدیم اینه که کلیشه‌ها رو بکشیم. خب شاید بپرسید یعنی چی؟

اصولاً کلیشه یعنی شما یک کلمه رو در معنی‌های مختلفی بکار می‌برید. به‌عنوان مثال به جمله‌های زیر دقت کنید.


۱: بازیکنان از روحیۀ بالایی برخوردار هستند.

۲: نوشتن دربارۀ بزرگان، دقت بالایی می‌خواهد.

۳:در دمای بالای ۱۵ درجۀ سانتی‌گراد نگهداری شود.

۴: بالابودن اشتیاق داوطلبان باعث شد در روز اول، ظرفیت دوره تکمیل شود.

۵:درآمدش خیلی بالاست.

۶:با فشار بالای آب بشویید.

۷:با تضمین بالاترین کیفیت.

۸:قیمت بلیت قطارشهری بالا رفت.

۹:هزینه‌های بالای زندگی، مردم را از کتاب‌خوانی باز‌می‌دارد.

۱۰: به بالای کوه رفت.


بالا در معنی لغویش یعنی چیزی که در مکانی فراتر از مکان دیگر قرار می‌گیرد.

می‌تونیم نتیجه بگیریم که در جمله‌های گفته شده، کلمۀ بالا در معنی صحیح و درست خودش به‌کار نرفته است.

خب حالا بیاید به‌جای کلمۀ بالا کلمه‌های درستی قرار بدیم.


و اما کلمه‌های پیشنهادی:

۱: چشمگیری، فراوانی، زیادی.

۲: عمیق، ژرف، موشکافانه، فروان، درست و حسابی، ریزبینانه.

۳: بیش از، فراتر از، افزون بر.

۴: مثال‌زدنی بودن، شدت، فراوان بودن.

۵: هنگفت، چشمگیر.

۶: فشار زیاد، فشار شدید.

۷: مطلوب‌ترین، عالی‌ترین، بهترین.

۸: افزایش یافت، رشد کرد، کمرشن شد.

۹: سنگین، فراوان، کمرشکن.

۱۰: این جمله درست است.


ایراد کلیشه‌ها اینه که زبان رو لاغر می‌کنه یعنی باعث میشه که ما تعداد زیادی از کلمه‌ها رو بخاطر استفادۀ بیش از حد از یک کلمه فراموش کنیم. اگر یادتون باشه قبلاً کلیشۀ خوب، عالی، بد و قشنگ رو بررسی کردیم و درباره‌اش صحبت کردیم و اینقدر طرفدار داشت که دوتا دیسلایک هم خورد((:


در پست‌های بعدی به کلیشه‌های بیشتری می‌پردازیم.



منبع: با کمی دخل و تصرف نشریۀ انشا و نویسندگی شمارۀ ۵۲

  • گلی

نظرات (۴)

چقدر پست جذابی بود!

تمرین‌هایی هم وجود داره برای اینکه این ویژگی رو توی خودمون پرورش بدیم؟
پاسخ:
سلام (:
توی گفتار روزانه سعی کنیم کلمه‌های متنوعی استفاده کنیم این جوری ذهنمون عادت می‌کنه که کلمه‌های بیشتری به کار ببره اولش سخته ولی بعد راه می‌افتیم 
یه پی‌دی‌اف هست که مترادف کلمه‌ها رو کار کرده، اونو می‌ذارم دانلود کنید و استفاده کنیم. من خودم وقتی می‌خوام داستان بنویسم و می‌خوام کلمه‌های متفاوتی به کار ببرم ازش زیاد استفاده می‌کنم.
به نظرتون خودمون چطوری متوجه بشیم که از چند کلمه در نوشتارمون استفاده می‌کنیم؟ 
.
نکته‌ای که هست اینه که نوشتار ما اغلب از گفتارمون میاد. خب طبیعتاً وقتی در گفتارمون از کلمه بالا برای توصیف حالت‌های بسیاری استفاده می‌کنیم در نوشتار هم نمود پیدا می‌کنه.
پاسخ:
فکر کنم نرم‌افزارهای مخصوص این کار باشه که تعداد کلمه با فراوانی‌هاشون رو به دست بیاره. 

دقیقاً باید گفتارمون رو صحیح کنیم؛ یعنی از این به بعد به جای «بالا» کلمهٔ مناسب رو به کار ببریم.
سلام .
منم دایره لغات ام ضیفه ...خوبه این جور پست ها :) 
سپاس :)
پاسخ:
سلام (:

فدای شما 😘
یه تمرین برای تصحیح گفتار که خودم انجام میدم گوش دادن و یا خواندن متن سخنرانی های افراد عالمیه که برای عموم ایراد شده. بهترین مثالش سخنرانی های رهبر. توانایی سخنوری ایشون مورد توافق همه جناح ها و احزاب چه مخالف و چه موافقه. از طرفی برای عموم مردم ایراد شده و خیلی میتونه در بهبود گفتار روزمره ما موثر باشه.
توصیه می کنم متن سخنرانی های ایشون رو در سایت خامنه ای دات ای ار قسمت بیانات مطالعه کنید.
یه فرد دیگه هم آفای روحانی رئیس جمهور محترمه. ایشون فن بیان خوبی دارن گوش دادن سخنرانی های ایشون هم در تصحیح گفتار کمک کننده است و هم کلی می خندید شاد میشید. و درمی یابید که ایران هم شومن داره و اتفاقا  می تونه رئیس جمهور هم بشه:)

پاسخ:
اتفاقاً اون موقع که دورۀ ویراستاری رو می‌گذروندیم، سایت آقای خامنه‌ایی رو به‌عنوان منبع درست‌نویسی بهمون معرفی کردند(:


ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">